Kary i nagrody to popularne i powszechnie stosowane metody wychowawcze. Karzemy dzieci w reakcji na ich niepożądane zachowania, a nagradzamy te oczekiwane. ?Nie zjadłeś całego obiadu, więc nie pójdziemy na lody.? ?Jak będziesz grzeczna u cioci, to kupię Ci lizaka.? 

 

To naturalne, że dziecko pragnie być akceptowane. Kary i nagrody uczą jednak, że może akceptację zdobyć jedynie spełniając oczekiwania dorosłych. Kary i nagrody budują w nim także przekonanie, że warto robić coś, czego oczekują od nas inni, bo to się opłaca. Zachowanie dziecka i jego poczucie własnej wartości stają się wówczas zależne od innych ludzi.  

Kara i nagroda to dwie strony tego samego medalu. Opierają się na tym samym mechanizmie psychologicznym. Gdy znika perspektywa określonej nagrody czy kary, znika także motywacja do określonego zachowania. Kary i nagrody przenoszą punkt ciężkości z motywacji wewnętrznej na zewnętrzną. Dziecko robi coś nie dlatego, że chce czy lubi, ale dlatego, żeby dostać pochwałę lub żeby uniknąć kary. ?Wyrzucę papierek do kubła, to mama mnie pochwali?. Gdy mamy nie ma, dziecko rzuca go gdziekolwiek.  

Kary i nagrody wyzwalają emocje, które usuwają na drugi plan refleksję nad postępowaniem. Tymczasem warto wspólnie z dzieckiem zastanowić się i znaleźć przyczynę jego zachowania. Być może okaże się, że nie radzi sobie ono z trudną sytuacją i swoimi emocjami, dlatego reaguje tak, a nie inaczej.

Jeśli nie kary i nagrody, to co? Czy ich brak oznacza, że dziecku wszystko wolno? Zdecydowanie nie. Dzieci potrzebują jasno określonych zasad, bez nich tracą poczucie bezpieczeństwa. Zasady wyznaczają granice, w których porusza się dziecko. 

Wychowanie bez kar i nagród to wychowanie oparte na bliskiej i pełnej zaufania relacji między dzieckiem a rodzicem. Kary i nagrody można z powodzeniem zastąpić szczerą rozmową, wspieraniem dziecka w wyrażaniu swoich potrzeb i wskazaniem innych sposobów radzenia sobie w określonych sytuacjach. Dziecko musi mieć przekonanie, że rodzic jest po jego stronie i stara się je zrozumieć, że akceptuje je i kocha bezwarunkowo- takim jakim ono jest.

 

Anna Krasińska-Szaszko

Przedszkole Montessori Perełka

www.perelkawroclaw.pl

 

Praca w NWW

Poznaj aktualne oferty pracy i wolontariatu.

Licznik odwiedzin

Odsłon artykułów:
165421